Koordynator: Małgorzata Bajor (tel. 603-386-171)

Zespół: Wojciech Hańbowski, Iwona Jóźwiak, Katarzyna Niemczuk

Do niedawna dominował pogląd, że pomoc psychoterapeutyczna dla ludzi borykających się z problemami starzenia ma bardzo ograniczone zastosowanie. Również i w tej chwili wiele przejawów depresji związanych z utratą zdolności zawodowych, śmiercią bliskich osób, chorobami somatycznymi i świadomością zbliżającego się końca życia jest traktowanych jako objaw demencji, która może w być modyfikowana w bardzo ograniczonym zakresie farmakologicznie.

Doświadczenia pracy psychoanalitycznej udowadniają, że czasami nawet krótki okres konsultacji pozwala wielu ludziom borykającym się ze swoim starzeniem lub starością zrozumieć, to jak utrata bliskich i własnych możliwości paraliżuje normalne funkcje intelektualne, percepcyjne i uczuciowe, które mogą być reaktywowane w trakcie procesu terapeutycznego.

Hanna Segal w opublikowanym w 1958 roku artykule „Lęk przed śmiercią: uwagi o analizie mężczyzny w podeszłym wieku” po raz pierwszy opisała przebieg pracy z siedemdziesięcioletnim pacjentem, którego życie zostało sparaliżowane lękami powiązanymi z dawnymi traumami. W trakcie intensywnej pracy z Segal pacjent odzyskał wiele swoich zdolności, które pozwoliły mu przeżyć godnie i spokojnie resztę życia.

W tej chwili psychologiczna i psychoterapeutyczna pomoc dla ludzi w okresie starzenia się jest już coraz częściej stosowana, a na konferencjach psychoanalitycznych pojawiają się regularne doniesienia z przebiegu pracy klinicznej.

Caroline Garland, opisując pracę terapeutyczną z wielopokoleniową grupą podniosła  znaczenie transcendencji w godzeniu się z własnym przemijaniem, śmiertelnością. Garland zauważyła, że przekazywanie przez osoby starsze mądrości i doświadczenia młodszym uczestnikom grupy, łagodzi lęki związane ze starzeniem się i przynosi doświadczenie trwania w umysłach innych ludzi.

Instytut Studiów Psychoanalitycznych im. Hanny Segal podjął inicjatywę, która pozwoliła potwierdzić powyższe wnioski. W ramach Programu Pomocy Psychologicznej dla Ludzi w Podeszłym Wieku, od stycznia do lipca 2014 poprowadzono półroczną grupę terapeutyczną dla pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej w Sopocie.

Najbardziej poruszającym i spektakularnym efektem tej pracy było ustąpienie objawów otępienia u 91-letniego pacjenta, który „ożył”, gdy został wysłuchany, zrozumiany i zaangażował się w kontakty w grupie. Spostrzeżenie kwitnącej magnolii za oknem upewniło go w tym, że życie odradza się w odwiecznym cyklu (wieczność natury) i pozwoliło nabrać przekonania, że zostawia coś, co będzie trwało również po jego śmierci. Jego relacje z terapeutkami, wspomnienia, które im powierzył, wzruszenia, których im dostarczył mógł traktować jako część siebie pozostawianą w trwającym świecie.

W ramach Programu Pomocy Psychologicznej dla Ludzi w Podeszłym Wieku, Instytut prowadzi również konsultacje dla pacjentów oraz warsztaty szkoleniowe dla specjalistów pracujących ze starszymi pacjentami.

Warsztaty szkoleniowe dla specjalistów pracujących z pacjentami w wieku podeszłym mają charakter superwizji przypadków oraz studiowania zagadnień teoretycznych i doniesień klinicznych. Kontakt w sprawie terminów z koordynatorem programu, lub na stronie ISPHS w zakładce aktualności. Istnieje również możliwość superwizowania pracy z pacjentem w podeszłym wieku u członków zespołu.

Aktualności:
  • Psychoterapia dla osób 57plus w Poradni Psychoterapeutycznej ISPHS w Warszawie
Grupa psychoterapeutyczna dla osób w wieku 57plus będzie spotykać się w czwartki o godzinie 10.15. Sesja trwa 1,5 godziny podczas której rozmawiać będziemy o wszystkich ważnych sprawach i problemach nurtujących członków grupy. Grupa składa się maksymalnie z 8 osób. Opłata za 1,5 godzinną sesję wynosi 30 złotych. Więcej informacji w zakładce „Poradnia”.
  • Warsztat pomocy psychologicznej i psychoterapii dla ludzi w podeszłym wieku

Prowadzący: Małgorzata Bajor, Wojtek Hańbowski i zespół. Warsztat odbywa się zawsze w ostatnią niedzielę stycznia, w 2016r – 31 stycznia w godz. 11-18 w Warszawie. Więcej informacji w zakładce „Warsztaty”.

Niektóre pozycje z literatury przedmiotu:

  • Davenhill, R. (2007). Looking Into Later Life. A Psychoanalytic Approach acji to Depression and Dementia in Old Age. London:  Karnac.
  • Dresner, O. Żałoba i utrata w cyklu życia na podstawie Księgi Rut.
  • Garland, C. (2007). „Tragical-comical-historical-pastoral”: groups and group therapy In the third age. W: R., Davenhill, Looking into Later Life. A Psychoanalytic  Approach To Depression and Dementia in Old Age. London: Karnac.
  • Hańbowski, W. (2013). Starzenie się mężczyzny. W: W. Hańbowski, Tożsamość psychoanalityka (s. 173-191). Sopot:  Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Segal, H. (2006). Lęk przed śmiercią: uwagi o analizie mężczyzny w podeszłym wieku. W: H. Segal, Teoria Melanie Klein w praktyce klinicznej. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.